ΚΟΛΠΙΚΗ ΜΑΡΜΑΡΥΓΗ

“Κολπική μαρμαρυγή”

Δρ. Εμ. Κων. Λουδάρος

Καρδιολόγος, Διδάκτωρ Καρδιολογίας Πανεπιστημίου Αθηνών

 (Αναλυτικό εκλαϊκευμένο άρθρο – δεν απευθύνεται σε γιατρούς)

 

Η κολπική μαρμαρυγή για την οποία πολύς λόγος γίνεται τελευταία και μάλιστα από μη ειδικούς ανθρώπους, συνιστά μία κλινικήν οντότητα όπου σε δεδομένη χρονική στιγμή στην ηλικιακή διαδρομή ενός ατόμου και κάτω από συγκεκριμένα αίτια εκτροχιάζεται ο φυσιολογικός ρυθμός λειτουργίας της καρδιάς μας.

Είναι ένα σύνδρομο ο χαρακτηρισμός του οποίου κυμαίνεται από αθώο και περαστικό μετά από ολιγόωρη ανάπαυση, η άρση του προσκαίρως, προκαλούντος αιτίου, μέχρι να είναι πολύ σοβαρό και ενδεχομένως μοιραίο όπως φερ’ ειπείν κόπωση πάνω από το προβλεπόμενο για κάθε στοχοποιημένη ηλικία, όριο αντοχής καρδιάς και του οργανισμού (π.χ. εξαντλητική άθληση, υπερβάλλουσα σεξουαλική  δράση και με χρήση ουσιών φαρμάκων, υπερβολικά μεγάλο γεύμα, ξαφνική χαρά ή λύπη σε άτομα με οριακές αντοχές και ηυξημένο σωματικό βάρος, βαρειά κατάχρηση καπνού, οινοπνεύματος, εκτροπή σακχαρώδους διαβήτου, αρχόμενη καρδιακή κάμψη (λανθάνουσα) υπό το βάρος μιας αρρύθμιστης αρτηριακής πιέσεως.

Σε ένα καθ’ όλα υγιές άτομο και ανεξαρτήτως ηλικίας είναι δυνατόν να εμφανισθεί μια περιστασιακή κρίση κολπικής μαρμαρυγής την οποία το άτομο ενδεχομένως αντιλαμβάνεται σαν αίσθημα «φτερουγίσματος» ή ξαφνικού «σφιξίματος» στο στήθος, που συνοδεύονται από ξαφνική ζάλη, μία τάση για λιποθυμία με έντονη εφίδρωση ή οδηγούν σε λιποθυμία. Μετά από λίγο όλα αυτά υποχωρούν και το άτομο επανέρχεται εις την προτέρα κατάσταση. Είναι δυνατόν το «σύμπτωμα» να έχει εμφανισθεί και εις το παρελθόν ή να επανεμφανισθεί εις το μέλλον με τον ίδιο τρόπο. Η ξαφνική «αρρυθμική τρέλα» της καρδιάς προκαλείται όταν ξαφνικά με αφορμή τα προλεχθέντα το ηλεκτροδοτικό κέντρο της καρδιάς που βρίσκεται σε όλους τους ανθρώπους στο τοίχωμα του δεξιού κόλπου (στο σημείο όπου εκβάλλουν σ’ αυτόν οι άνω και κάτω κοίλες φλέβες) αιφνιδίως και ενώ είναι εκ φύσεως προγραμματισμένο να παράγει 60-100 ρυθμικά ωστικά ερεθίσματα ανά λεπτό, προς το εργατικό μυοκάρδιο των κοιλιών, παράγει από 300-1500 ερεθίσματα ανά λεπτό. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα τον αποσυντονισμό κόλπων και κοιλιών και να εμφανίζεται έτσι ένας φλεβόκομβος με 300-500 μαρμαρυγικά κύματα στο λεπτό και τις κοιλίες να κινούνται ανεξάρτητα από αυτόν με «άρρυθμο» συχνότητα 80-180 σφίξεις ανά λεπτό. Λέμε : κολπική μαρμαρυγή με γρήγορη κοιλιακή ανταπόκριση και κολπική μαρμαρυγή με βραδεία κοιλιακήν ανταπόκριση. Κατά την διάρκεια αυτού του επεισοδίου συμβαίνει ώστε το αίμα που επιστρέφει ανά στιγμή στο δεξιό κόλπο της καρδιάς, δεν βρίσκει ανοικτή την κολποκοιλιακή βαλβίδα της δεξιάς κοιλίας και συσσωρεύεται αθροιζόμενο ανά παλμό υπεχρεώνοντας τον δεξιό κόλπο να διατείνεται και να φιλοξενεί αίμα το οποίο δεν κινείται και εκ του λόγου αυτού και μόνο, αν συντρέχουν μάλιστα και ειδικοί λόγοι υπερπηκτικότητος, σχηματίζει μικρούς ή μεγαλύτερους θρόμβους οι οποίοι υπό ορισμένες συνθήκες μεταναστεύουν προς τους πνεύμονες και δημιουργούν μικρότερες ή μεγαλύτερες πνευμονικές εμβολές. Αρκετές φορές συμβαίνει να υπάρχει μη διεγνωσμένη μεσοκολπική επικοινωνία (foramen ovale) ή υψηλή μεσοκοιλιακή επικοινωνία και τότε ο θρόμβος ταξιδεύει προς την συστηματική κυκλοφορία και δημιουργεί εμβολές (παράδοξος εμβολή) σε όργανα υψίστης σπουδαιότητος όπως ο εγκέφαλος, η καρδιά, οι νεφροί, η αρτηρία του ήπατος (συκωτιού) ή των άνω και κάτω άκρων και των εντέρων! Έτσι έχει δεδομένη υποχρέωση απέναντι στον εαυτό του όποιο άτομο αισθανθεί κάτι περίεργο στο στήθος του που επιμένει πρέπει ΑΜΕΣΩΣ να τρέξει στον ειδικό καρδιολόγο διότι και μόνη η λήψις του σφυγμού θέτει την διάγνωση και οδηγεί σε πολύ χρήσιμη και σωστική διαγνωστική διερεύνηση. Βέβαια πέραν της περιγραφείσης οξείας κολπικής μαρμαρυγής υπάρχει και μία άλλη μορφή που αποκαλείται χρονία κολπική μαρμαρυγή και η διαφορά μεταξύ των δύο είναι το γεγονός ότι αυτή η δεύτερη, υποδηλώνει μόνιμη και πολλές φορές σοβαρή βλάβη του οργάνου. Και στις δύο περιπτώσεις υπάρχει ανάγκη ιατρικής καλύψεως στην πρώτη όμως η ανάγκη είναι επιτακτική διότι πέραν της αντιπηκτικής αγωγής που θα λάβει ο πάσχων άμεσα, θα γίνει κατεπείγων έλεγχος για να διαγνωθεί το αίτιο της οξέως εμφανισθείσης αρρυθμίας που συχνά είναι παροδική (transient) και αυτοανατάσσεται αλλά και που επίσης συχνά αποκαλύπτει την ύπαρξη «σιωπηλού» εμφράγματος του μυοκαρδίου, την απαρχή του μαρτυρίου μιας κάποιας μυοκαρδίτιδος μετά από μια τυχαία αθώα ίωση (γρίπη, Νόσος Νείλου) ή την πρώτην εκδήλωση μιας ταπεινωτικής για τον άνθρωπο μυοκαρδιοπάθειας που τόσο συχνά εκδηλώνεται στις ημέρες μας με αφορμή την χρήση απαγορευμένων ουσιών, το AIDS κ.τ.λ. Άλλες καταστάσεις που οδηγούν στην εμφάνιση της κολπικής μαρμαρυγής και μάλιστα σε πολύ νέα άτομα είναι το κάπνισμα, η παχυσαρκία, η υπερλιπιδαιμία, ο συστηματικός ερυθηματώδης λύκος, τα υπερπηκτικά σύνδρομα, η αρτηριακή υπέρταση και ο σακχαρώδης διαβήτης. Η ΧΑΠ (χρονία αποφρακτική πνευμονοπάθεια) είναι βασικής σημασίας προάγγελος εμφανίσεως του συνδρόμου και χρειάζεται μεγάλη προσοχή στον θεραπευτικό χειρισμό αυτών των ασθενών (Πρωϊμωτάτη θεραπεία του σύνδρομου).

Η εμφάνιση κολπικής μαρμαρυγής σε μικρά παιδιά συχνά αποκαλύπτει αδιάγνωστη γενετικήν ανωμαλία της καρδιάς και εν προκειμένω η θεραπεία είναι πάντα χειρουργική ή έργο των επεμβατικών καρδιολόγων κατά περίπτωσιν (μεσοκολπικές, μεσοκοιλιακές επικοινωνίες, βοτάλειος πόρος).

Ένα άλλο καρδιοαρρυθμικό σύνδρομο, ο κολπικός πτερυγισμός συνιστά μίαν ενδιάμεση κλινική οντότητα προς την κολπική μαρμαρυγή και θα την αναπτύξουμε με την ευκαιρία ενός άλλου διαφωτιστικού σημειώματός μας.

 

Leave a Reply

Name and email are required. Your email address will not be published.

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>